Opóźniony rozwój mowy

245 odwiedzin
0 komentarzy

Rozwój mowy u dziecka to proces fascynujący, ale bywa też źródłem wielu pytań i wątpliwości dla rodziców. Czasem zdarza się, że maluch potrzebuje więcej czasu na opanowanie tej kluczowej umiejętności. Co oznacza opóźniony rozwój mowy? Jakie są jego najczęstsze przyczyny i sygnały, na które warto zwrócić uwagę? Ten artykuł pomoże zrozumieć złożoność tego zagadnienia, oferując praktyczne wskazówki dotyczące stymulacji mowy w domowym zaciszu oraz informując o tym, kiedy niezbędna jest wizyta u logopedy.

Jakie są przyczyny opóźnionego rozwoju mowy?

I. Niedojrzałość układu nerwowego

Z opóźnionym rozwojem mowy w formie prostej możemy mieć do czynienia, kiedy nie został ukończony proces mielinizacji struktur nerwowych odpowiadających za ruchy artykulacyjne. W takiej sytuacji nerwy układu artykulacyjnego nie są porażone, nie mają zabezpieczonej osłony, czyli nie są gotowe do pracy. Brak otoczki mielinowej spowalnia, bądź nawet uniemożliwia przekazywanie z mózgu do artykulatorów informacji o tym, jakie ruchy mają wykonywać, aby u dziecka pojawiały się wypowiedzi.

II. Stan emocjonalny i psychiczny dziecka

Z opóźnionym rozwojem mowy może wiązać się podłoże emocjonalne i psychologiczne. Przykładowo mogą to być zaburzone relacje dziecka z matką. Czasami może to wynikać z chorobliwej nadopiekuńczości mam, kiedy matka całkowicie zagarnia dziecko już od momentu urodzenia. Z upływającym czasem, kiedy dziecko spędza wyłącznie czas z matką, ten proces może się dalej negatywnie rozwijać. Pojawia się forma pewnego uzależnienia, a sama mowa ma bardzo ograniczone znaczenie w takiej komunikacji.

III. Ciąża mnoga

Środowiskowe opóźnienie rozwoju mowy może pojawiać się np. u bliźniąt. Zdarza się, że bliźnięta bez przerwy przebywają ze sobą. Nie stymulują wzajemnie swojego rozwoju, gdyż mają swoje kody i mowa w takich wypadkach nie jest im potrzebna do komunikacji ze sobą. Mowa wtedy będzie rozwijała się ze znacznym opóźnieniem. Dodatkowo w takiej sytuacji istnieje niebezpieczeństwo powielania lub utrwalania nieprawidłowej wymowy przez to z bliźniąt, które zacznie mówić później.

IV. Rodziny dwujęzyczne

Problem opóźnionego rozwoju mowy może pojawić się u dzieci z rodzin dwujęzycznych. Dzieje się to w sytuacji, kiedy dziecko nie poradzi sobie z przyswojeniem dwóch języków.

V. Zbyt mała uwaga poświęcona dziecku

Zaniedbanie dzieci pojawia się wtedy, gdy dziecku nie jest poświęcona należyta uwaga. Kiedy rodzice, czy opiekunowie nie rozmawiają ze sobą, lub komunikacja ich jest mało zrozumiała dla dziecka.

VI. Nadmierne korzystanie z urządzeń elektronicznych

Nadmierna ilość czasu, jaki dziecko spędza, korzystając z telewizji, komputera i innych urządzeń elektronicznych.

Jak postępować z dzieckiem z opóźnionym rozwojem mowy?

W sytuacji kiedy staramy się wywołać mowę u dziecka, musimy pamiętać, że nie powinniśmy „na siłę” zmuszać dziecka do mówienia. Można, a nawet należy w takiej sytuacji do dziecka mówić, opowiadać bajki, czytać książki, rozmawiać przy nim z pozostałymi członkami rodziny, a także śpiewać przy dziecku. W ten sposób budujemy wewnętrzny magazyn języka dziecka. Jest on potężnym zasobem, z którego dziecko może czerpać, gdy zrealizuje się mielinizacja struktur nerwowych i dziecko będzie gotowe do mówienia.

Żeby przeciwdziałać wykluczeniu komunikacyjnemu dziecka, powinniśmy starać się prowadzić z nim dialog, tak by dziecko miało sposobność do udzielania odpowiedzi. Jeśli tylko dziecko zna choćby strzępki słów, to do rodziców i opiekunów należy tak konstruować pytania, by dziecko było w stanie udzielić informacji zwrotnej za pomocą tego, co potrafi. Warto stawiać dziecko w sytuacjach, gdzie ma wyrazić swoją opinię choćby gestem. Możemy oczekiwać, by na początku pokazywało palcem, tak by zaczęło pokazywać swoje wybory, wyrażać swoje oczekiwania, takie gesty powinny wychodzić od dziecka.

Powinniśmy aktywnie spędzać czas z dziećmi nie tylko na rozmowie, ale także na **zabawach logopedycznych**, **grach planszowych**, **czytaniu książeczek rozwojowych**, **bajek terapeutycznych**, grach logopedycznych, zabawach z użyciem pomocy sensorycznych, **animacji**.

W przypadku rodziców dwujęzycznych rodzice powinni zdecydować się, który język będzie językiem głównym i ustalić między sobą, który język będzie tym podstawowym dla potrzeb komunikacji, tak by dziecko mogło czerpać z komunikacji rodziców. Warto z tym problemem skonsultować się z logopedą, który pomoże opanować problem. Nauka drugiego języka przez dziecko powinna być wstrzymana do czasu, gdy dziecko opanuje język podstawowy. Warto przy tym wspomnieć, że z nauką języka obcego też nie należy się przesadnie spieszyć, należy poczekać do czasu, by dziecko dobrze operowało swoim językiem podstawowym.